ጋዜጣዊ መግለጺ  ሓምላይ ሰልፊ ኤርትራ (ሓ.ሰ.ኤ)

ቀዳማይ ወግዓዊ ኣዋጅ ንህዝቢ ኤርትራን ማሕበረሰብ ዓለምን

“ካብ ቃድራ ዓመጽ ፥ ናብ ልምዕቲ ሕጋዊት ሪፓብሊክ!”

“ንሕጊ ፍራሕ፡ ንሰብ ኣይትፍራሕ!”

 

መእተዊ

ክቡር ህዝቢ ኤርትራ ፥ ኣብ ውሽጥን ወጻእን !

ሎሚ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ታሪኹ ርእይዎ ዘይፈልጥ ኣብ ትሕቲ ገባቲ ወተሃደራዊ ስርዓት ህግደፍ፥ ኣብ ሕሱም ድኽነትን ከቢድ ፖለቲካውን ማሕበረ-ቁጠባውን ቀውሲ ኣብ ዝርከበሉ ወሳኒ ህሞት፡ ሓምላይ ሰልፊ ኤርትራ (ሓ.ሰ.ኤ) ከም ሓድሽ ፖለቲካዊ ተስፋን ፖለቲካዊ ሓይልን ኮይኑ ብወግዒ ምምስራቱ ንሕብር። እዚ ሰልፊ እዚ፡ ካብቲ ንሰለስተ ርብዒ ዘመናት ዝቐጸለ ናይ ጭቆና፡ ሕሰምን፡ ድንቁርናን ዓንኬል ወጺእና፡ ንኤርትራ ናብ ልምዕቲ፡ ዲሞክራስያዊትን ሕጋዊትን ሪፓብሊክ ንምስግጋር ዝተበገሰ ህዝባዊ ፖለቲካዊ ሰልፊ እዩ።

ሀ) ፖለቲካዊ ምርምር ድሕረባይታ፡

ህሉው ፖለቲካዊ ኩነታት ህዝብና

ከም ኣካል ናይቲ ህዝቢ ኤርትራ ዝወርዶ ዘሎ ስቓይን ሕሱም፡ማእሰርትን ኣደራዕን፡ ነቲ መሪር ሓቂ ብግልጺ ንነግሮ ኣለና። ኤርትራ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ትሕቲ ዝፈሸለ ገባቲ ወተሃደራዊ ስርዓት ህግደፍ ወዲቓ ትርከብ። ህግደፍ ስልጣን ክጭብጥ እንከሎ ነቲ ንህዝቢ ዝአተዎ መብጽዓ ጠሊሙ፡ ንሃገር ናብዞም ዝስዕቡ ዕንወታት ሸሚምዋ ይርከብ፦

ፖለቲካዊ ውድቀት፦ እዚ ኩሉ ውድቀታት ውጽኢት ናይቲ ናብ ፍጹም ምልኪ ዝተሰጋገረ ዘይሕጋዊ ጉጅለ ምዃኑ ንኣምን።

ሕጋዊ ውድቀት፦ እቲ ምስ ኩሉ ሕጽረታቱ ዝጸደቐ ከም መጀመሪ ሃገረ መንግስቲ ክኸውን ትጽቢት ዝተነብሮ ቅዋም 1997 ተጨውዩን ተቐቢሩን ይርከብ። ኣብ ክንዲ ልዕልና ሕጊ በንጻሩ ድሌትን ህልኽን ውልቀ-መላኺ ጥራይ ይገዝእ ኣሎ።

ቁጠባዊ ውድቀት፦ ቁጠባ ሃገር ብኮርፖሬሽን ቀይሕ ባሕርን ጸቢብ ጉጅለን ተወሪሩ፡ ናጻ ንግዲ ከም ሓሳብ ተረሲዑ፡ ፋብሪካታት ዓንዩ፡ ትሕተ ቕርጺ በሪሱ፡ ኣፍራዩ ዜጋ ኣብ ዘይውዳእ ግዱድ ባርነት ተጸሚዱ፡ ህዝብና ንድራር እለቱ ተመጽዋቲ ናይቲ ኣብ ስደት ዝነብር ኤርትራዊ ዲያስፖራ ኮይኑ ተሪፉ።

ማሕበራዊ ውድቀት፦ መወዳእታ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት ንስድራቤታት ፋሕ ኣቢሉ፡ መንእሰያት ካብ ሃገሮም ክስደዱ ገይሩ፡ ነቲ ንዘመናት ዝቐጸለ ስኒት ሃይማኖታት ኣውራጃታትን ብሄራትን ኤርትራ ተዳኺሙ ህዝቢ ነንሓድሕዱ ምትእምማን ኣጥፊኡ ኣብ ዘይዕላዊ ድጒል ወጥሪ ይርከብ።

ከባብያዊ ውድቀት፦ ብሰንኪ ዕሽሽ ምባልን ዘየቋርጽ ናይ ውግእ ፖሊሲታትን ኣግራብና ይብተኹን ይበርሱን፡ እንስሳ ዘገዳም ይጸንቱ ፥ መሬትና ይባድምን ይበርስን፡ ማያትና ይነጽፍ፡ ናይ መጻኢ ወለዶታት ውሕስነት መግቢ ድማ ኣብ ከቢድ ሓደጋ ወዲቑ ይርከብ። ብሓጺሩ ኣከባቢያዊ ኩነትታት ሃገርና ናብ ዝከፍኤ ደረጃ ወዲቑ ኣሎ።

ለ) ስነ-ሓሳብ (ርእዮተ-ዓለም)

ሓምላይ ማሕበራዊ ዲሞክራሲ

ሓምላይ ማሕበራዊ ዲሞክራሲ ንኤርትራ ይበቅዕ ድዩ?

ብርግጽ! ባህላዊ ክብርታት ኤርትራ (ልፍንቲ፡ ማእቶት፡ ምውድዳብ፥ሕድገት፥ ሕብረት፥ ምትሕብባርን ምኽብባርን) ኣብ ማሕበራዊ ምድግጋፍ ዝተመስረቱ እዮም። ሓ.ሰ.ኤ ነዞም ዝስዕቡ መትከላት ሒዙ ይለዓል፦

ሰብኣውነት ዘለዎ ናጻ ዕዳጋ ፦

ናይ ህግደፍ ቁጠባዊ ጽላት ምግባትን ምብሓትን ምቁጽጻርን ንነጽግ። መንግስቲ ኣብ ትምህርቲ፡ ጥዕናን ማሕበራዊ ድሕነትን ወፍሪ ዘረጋግጸሉ፡ ብውልቀ-ተበግሶ ዝምራሕ ናጻ ቁጠባ ነተባብዕ።

ስልጣን ንዞባታትን ህዝብን ፦ ስልጣን ካብ ሓደ ማእከል ወጺኡ ናብ ዞባታትን ህዝብን ክወርድ ኣለዎ። እቲ እንኮ ንህዝባዊ ወጥሪ ዘህድእን ፍትሓዊ ጸጋታት ዘረጋግጽን ኣገባብ፡ ኩሉ መዳያዊ ምምርቓሕ ስልጣን እዩ።

ሐ) ስትራተጂ

ገባቲ ወተሃደራዊ ስርዓት ምፍራስ

ሓ.ሰ.ኤ ነቲ ስርዓት ንምውጋድ ኣብ ሰለስተ ስትራተጅያዊ ኣንፈታት ይሰርሕ፦

ዲፕሎማስያዊ ቃልሲ፦ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ሕቡራት ሃገራትን ዓለምለኸ መድረኻትን ዝነበሮ ዘይሕጋዊ ውክልና ኣፍሪስካ፡ ዲፕሎማስያዊ ተነጽሎኡ ምቅልጣፍ።

ቁጠባዊ ጸቕጢ፦ ነቲ ኣብ ዲያስፖራ ብዘይሕጋዊ መገዲ ዝእከብ “2% ግብሪ” ብሕጋዊ መገዲ ምዕጋት፤ ኣብ ክንድኡ “ናይ ኤርትራውያን ናጽነትን ህንጸትን ፈንድ” “ሓምላይ ፋንድ”" ብምቛም ንህዝባዊ ቃልሲ ምውዓል። ዕብለላ ሕድሪ ፋንድ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ምዕጋትን ምክትታልን፥ ኣብ ክንድኡ ሓድሽ ሃገራዊ ፋንድ ምጥያስ።

ሃገራዊ ሰራዊትን ትካላትን ምድሓን፦ ውግእ ሕድሕድ ፍጹም ንነጽግ። ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ (ወተሃደራዊ ሰራዊት ኤርትራ) መሳርሒ ውልቀ-ምልኪ ዘይኮነስ፡ ሓላዊ ልኡላውነትን ቅዋምን ክኸውን፤ ድሕሪ ለውጢ ድማ ሞያዊ ክብሩ፡ ስርሑን ጡረታኡን ውሑስ ዝኾነሉ ሃገራዊ ባይታ ምፍጣር። “ሓምላይ ፋንድ” ስራሕ ንዝተጣየሱ ኣባላት ሰራዊትን ስራሕ ኣብ ምፍጣር ፥ ነቲ ኣብ ሰራዊትን ዝተርፍ ድማ እኹል ደሞዝን፡መሳለጥያን ክህልዎ ኣብ ምሕጋዝን ኣዝዩ ዝተሃስየ ክፋል ሕብረተሰብና ኣብ ምምዕባልን ክውዕል ምስራሕ።

መ) ካብ መሰረታዊ መትከላት ሓምላይ ሰልፊ ኤርትራ

ሓ.ሰ.ኤ ንመጻኢት ኤርትራ መሰረት ዝኾኑ ሸውዓተ ዓንድታት የቕርብ፦

1. ልዕልና ሕግን ቅዋማዊ ዲሞክራስን

እቲ ዝለዓለ ስልጣን ኣብ ኢድ ሕጊ እምበር ኣብ ኢድ ውልቀ-ሰባት ወይ ሓደ ሰልፊ ኣይኮነን። ከምቲ ጭሮሖና ዝብሎ “ሕጊ ፍራሕ ፥ ሰብ ኣይትፍራሕ!” ቀንዲ መሰረት ቃልስና ኢዩ። ኣብ ሰልፍና ከም ፖለቲካዊ ውድብ ዋላውን ከም ገዛኢ ሰልፊ ኮይኑ መንግስቲ ኣብ ዝምስርተሉን ሃገር ኣብ ዝመርሓሉን ግዜ ፥ ኩሉ ኤርትራዊ ብዘይ ተጉላባነት ፥ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ማዕረ ኢዩ።

ቅዋማዊ ምሕደራ፦ እቲ ብ1997 ዝጸደቐ ቅዋም ኤርትራ ፥ ድሕሪ ውድቀት ገባቲ ወተሃደራዊ ስርዓት ህግደፍ ፥ ኣብ መሰጋገሪ እዋን ኣድላዪን ሰፊሕን ምምሕያሻት ተገይሩሉ መሰረትን መበገስን ኩሎም ዝሕገጉን ዝድንገጉን ሕጋውያን መዳያት ክኸውን እዩ።

ናይ ስልጣን ገደብ፦ መራሒ ሃገር ብትእዛዝ ቅዋም መሰረት ብምግባር፥ ካብ ክልተ እዋን ንላዕሊ ክመርሕ ኣይፍቀደሉን።

ናጽነት ትካላት፦ ኣካላት ፍርዲ፡ ፖሊስን ባይቶን ካብ ዝኾነ ምትእትታው ፈጻሚ ኣካል (ፕረዚደንት/መራሒ ሃገር) ናጻ ይኾኑ።

2. ማሕበራዊ ፍትሕን ማዕርነትን

ኩሉ ዜጋ ብዘይ ኣፈላላይ ዓሌት፥ እምነት፡ ብሄር፡ ጾታ ወይ ኣውራጃ ፥ ወረዳ ፥ንኡስ ወረዳ፥ ዓድን ቁሸትን ደምበን) ደረጃ ትምህርትን ሞያን ብማዕረ ዕድልን ድሕነትን ክህልዎ ይግባእ።

ማዕርነት ጾታ፦ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊን ማሕበራዊን ውሳነታት ማዕረ ተሳትፎአን ምርግጋጽ።

መሰል ብሄራት፦ ብሄራት ኤርትራ ቋንቋአን፡ ባህለንን መንነተን ናይ ምዕቃብን ምምዕባልን ምሉእ መሰል ኣለወን።

ተሃድሶን ካሕሳን፦ ነቶም ንሃገር ዝደመዩ ጀጋኑ ተጋደልትን ንዓመታት ኣብ ግዱድ ዕዮ ዝተደቁሱን መንእሰያት ሃገራዊ ኣገልግሎት ፍሉይ ናይ ካሕሳ፡ ሕክምናን ተሃድሶን መደባት ምቛም።

3. ከባብያዊ ሓልዮትን ዘላቒ ልምዓትን

ከም ሓምላይ ሰልፊ መጠን፡ ሃብቲ ኤርትራ ንሎሚ ጥራይ ዘይኮነስ ንመጻኢ ወለዶታት ውሑስ ክኸውን ኣለዎ።

ሓምላይ ጸዓት፦ ኤርትራ ብጸሓይ፡ ንፋስን መሬታዊ ሃፋን ካልኦት ተሓደስቲ ጸዓትን እትመሓደር ቀዳመይቲ ሓምላይ ሃገር ምግባር።

ዘመናዊ ሕርሻ፦ ንከባቢ ዘየዕኑን ማይ ዝቑጥብን ሕርሻዊ ቴክኖሎጂ ብምጥቃም፡ ውሕስነት መግቢ ምርግጋጽ።

ምዕቃብ ቀይሕ ባሕሪ፦ ሃብቲ ባሕርና ካብ ብከላን ዘይሕጋዊ ምግፋፍን ተዓቂቡ፡ ንረብሓ ህዝቢ ኤርትራ ክውዕል ምግባር።

4. ሓምላይ ማሕበራዊ ዕዳጋ ቁጠባ

ቁጠባ ኤርትራ ካብ ወተሃደራዊ ትእዛዝ ዝንቀሳቀስ ቁጠባን ካብ ግብትና መንግስቲ ወጺኡን፡ ናጻን ማሕበራዊ ሓላፍነት ዝስከምን ክኸውን ኩሉ ጻዕርታት ምክያድ።

መሰል ንብረትን መሬትን፦ ዜጋታት ኣብ ልዕሊ መሬቶምን ንብረቶምን ናይ ምውናን፡ ምሽያጥን ምልዋጥን ምሉእ ሕጋዊ መሰል ይህልዎም።

ናጻ ንግድን ፈጠራን፦ ውልቀ-ሰባትን ትካላትን ብዘይ መንግስታዊ ምትእትታው ክነግዱን ሃብቲ ከፍርዩን ክድልቡን ምትብባዕ።

ማሕበራዊ ውሕስነት፦ ትምህርትን መሰረታዊ ጥዕናን መሰረታዊ ሃለኽትን (ነዳዲ፥ላምባ፥ ማይ ፥ እኽሊ ) ብነጻ ወይ ብሕሱር ዋጋ ንኹሉ ዜጋ ክበጽሕ መንግስቲ ሓላፍነት ይወስድ።

5. ምምቃል ስልጣንን ኣውራጃ ርእሰ-ምሕደራን

ስልጣን ካብ ማእከላይ መንግስቲ ጥራይ ዝእዘዝ ዘይኮነስ፡ ናብ ህዝቢ ክወርድ ኣለዎ።

ናይ ኣውራጃታት  ስልጣን፦ ኣውራጃታት ኤርትራ ንገዛእ ርእሰን ዘመሓድራሉን ሃብተን ንልምዓተን ዝእክባሉ ናይ ዝተመረጹ ወከልቲ ህዝቢ ኣባላት ባይቶ ክህልወን እዩ።

ዲሞክራሲ ካብ ታሕቲ፦ ምምሕዳራት ዓድታትን ከተማታትን ብቐጥታ ብህዝቢ ይምረጹ።

6. ምፍልላይ መንግስትን እምነትን (ዕልመናዊ/ዓለማዊ ስርዓተ መንግስቲ)

እምነት ውልቃዊ ምርጫን ውሳኔን እዩ፤ መንግስን ሃገርን ድማ ናይ ኩሉ ዜጋ ሓባራዊ ትካልን ዋንነትን እዩ።

ናጽነት እምነት፦ ዝኾነ ዜጋ ዝመረጾ እምነት ናይ ምስዓብ ወይ ዘይምስዓብ ምሉእ መሰሉ ውሑስን ክቡርን እዩ።

ዘይሻራውነት፦ መንግስቲ ኣብ ጉዳይ እምነት ኢዱ ኣየእቱን፡ እምነት’ውን ኣብ ፖለቲካዊ ስልጣን ኢዱ ኣየእቱን።

7. ሰላማዊ ቃልስን ዞባዊ ምትሕግጋዝን

ሓ.ሰ.ኤ ኣብ ሰላማዊ ፍታሕ፡ ብልዝብን ህንጸትን ፥ብምጉትን ርትዕን ኣብ ዘዋሪ ጣውላ ይርከብ ዝብል ጽኑዕ እምነት ኣለዎ።

ሲቪላዊ ቃልሲ፦ ምልኪ ንምውጋድ ኣብ ዘይጎነጻውን ዓመጻውን ህዝባዊ ቃልሲ፡ ዲፕሎማስን ሲቪላዊ ዘይምእዛዝን ንምርኮስ።

ሞያዊ ሰራዊት፦ ሰራዊት ኤርትራ ካብ ፖለቲካዊ ወገንነት ወጺኡ፡ ንሃገርን ቅዋምን ጥራይ ዝከላኸል ዋሕስ ሃገርን ህዝብን ኮይኑ ዘመናውን ሞያውያን ብቅዓቱ ዝበረኸ ክኸውን ምስራሕ።

ዞባዊ ሰላም፦ ምስ ኩለን ጎረባብቲ ሃገራት (ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ ጅቡቲ፥ ስዑዲ ዓረብ ፥ የመን፥ ግብጺ፥ እስራኤል) ኣብ ምክብባር ልኡላውነት፡ ሰላምን ሓባራዊ ቁጠባዊ ዕትን ዝተመስረተ ጽኑዕ ርክብ ምምስራት።

መደምደምታን ጻውዒትን

ካብ መትከላት፡ ሓምላይ ሰልፊ ኤርትራ ንሃገርና ካብ ጸላም ናብ ብርሃን፡ ካብ ድኽነት ናብ ብልጽግና፡ ካብ ፍርሒ ድማ ናብ ሓርነት ንምስጋር ዝሓንጸጾም መትከላት እዮም። እዚ ጻውዒት’ዚ ናይ ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ እዩ። ንኹሉ ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ፡ መንእሰያት፡ ደቀንስትዮ፡ ሰራዊት ምክልኻልን ኣብ ስደት ዘሎ ሓይልን፡ ኣብ ትሕቲ እዚ ሓምላይ ጽላል ተጠርኒፉ ንመጻኢ ሃገሩ ብገዛእ ኢዱ ዓሸራኡ ኣብ ታሪኽ ከንብር ጻውዒትና ነቕርብ!

 

ንሕጊ ፍራሕ ፥ ንሰብ ኣይትፍራሕ!!

ሓምላይ ሰልፊ ኤርትራ (ሓ.ሰ.ኤ)

 

06 ጥቅምቲ 2026

https://www.greenpartyeritrea.com/